عماد الدين محمود بن مسعود شيرازى
77
رساله افيونيه ( فارسى )
صافى سازند و بياشامند و اكثر ( در ) « 1 » ماوراء النّهر و هندوان اطراف چنين « 2 » معمول دارند و در اين نيز « 3 » نفخ و ضعف هضم و غثيان « 4 » و حالات منكر بسيار است مگر كسى بسيار خورده باشد مدّتا و از آن مضرّت كم يابد « 5 » ديگر « 6 » آنكه بجوشانند ، چه « 7 » طبخ اگرچه اصلاح بسيارى « 8 » از مفاسد او مىكند امّا با وجود اين « 9 » در اطفاى حرارت غريزى و غريبى هر دو يد طولى « 10 » دارد و اين حقير بعضى ادويهء مصلحه به حسب هر غرض با او مىجوشاند ، « 11 » اگرچه بىمضرّت مىشود امّا آنقدر نمىتوان خورد كه كيفيّت آن قائم مقام بسيارى از افيون « 12 » باشد ، پس اگر از افيون پارهاى كم كنند و از اين آب فراخور آن بخورند و به تدريج از آن كم و از اين زياد « 13 » كنند تا يكبارگى آن را هم ترك كنند اين طريقه بسيار سهل مىباشد « 14 » . بعضى را ديدم كه از اين ترك كردند مضرّتى نيافتند و ما در آخر رساله ذكر اين به تفصيل خواهيم كرد « 15 » . و امّا تعويض به مركّبات مثل برش و فلونيا و معاجين افيونيّه و حبّهاى افيونى حكم آن دارد كه از باران بگريزند و در زير ناودان بايستند « 16 » و « 1 » امّا بسيارى مردم افيونى ديدم كه از
--> ( 1 ) . ل و آ ( 2 ) . ل : چين ؛ آ : حين ( 3 ) . ل : - نيز ( 4 ) . ل و آ : غليان ( 5 ) . ل و آ : مگر كسى كه بسيار خورده باشد كه از آن مضرت كم بيند ( 6 ) . ل و آ : و يكى ( 7 ) . ل و آ : - چه ( 8 ) . ل و آ : بعضى ( 9 ) . ل و آ : او ( 10 ) . ل و آ : طويلى ( 11 ) . ل و آ : با آن مىجوشانند و اين ( 12 ) . ل و آ : مقدار بسيار افيون ( 13 ) . ل و آ : افزون ( 14 ) . ل و آ : و اين طريقهاى است بسيار سهل ( 15 ) . ل و آ : بعضى را ديدم كه از اين ترك كردند و تاركان را حالا و مالا مرض در اكثر اوقات مىشود امّا اين بعضى سالمند و مضرتى نيافتند و ما در آخر رساله ذكر اين به تفصيل خواهم كرد ان شاء ا . . . تعالى . اينجا به همينقدر اكتفا نموديم ( 16 ) . ل و آ : بگريزد و در زير ناودان نشيند